Ρετινόλη

Ρετινόλη: τι κάνει πραγματικά και πώς μπαίνει σωστά στη ρουτίνα

Η ρετινόλη είναι μια μορφή της βιταμίνης A. Στο δέρμα δεν δρα ως έχει: μετατρέπεται σταδιακά σε ρετινοϊκό οξύ, τη μορφή που αναγνωρίζουν τα κύτταρα. Αυτή η μετατροπή γίνεται σε δύο βήματα, γι' αυτό και η ρετινόλη θεωρείται πιο ήπια από τα φαρμακευτικά ρετινοειδή που συνταγογραφεί ο δερματολόγος. Το αποτέλεσμα που περιγράφουν οι μελέτες των εταιρειών αφορά την εμφάνιση του δέρματος: πιο λεία υφή, πιο ομοιόμορφος τόνος, λιγότερο εμφανείς λεπτές γραμμές και διεσταλμένοι πόροι.

Η πιο συχνή παρανόηση είναι ότι όσο πιο δυνατή η φόρμουλα, τόσο πιο γρήγορα το αποτέλεσμα. Στην πράξη ισχύει το αντίθετο. Το δέρμα χρειάζεται χρόνο για να συνηθίσει, και η υπερβολή στην αρχή οδηγεί σε ερεθισμό που σας αναγκάζει να σταματήσετε. Η ρετινόλη ανταμείβει τη συνέπεια, όχι την ένταση, και τα ορατά αποτελέσματα μετριούνται σε μήνες, όχι σε μέρες.

Ρετινόλη, ρετινάλη, ρετινοειδή: πού διαφέρουν

Ο όρος ρετινοειδή είναι η μεγάλη οικογένεια. Μέσα της υπάρχει μια κλίμακα ισχύος. Οι εστέρες, όπως το retinyl palmitate, είναι οι πιο ήπιοι και οι πιο αργοί. Η ρετινόλη βρίσκεται στη μέση και είναι η πιο διαδεδομένη σε καλλυντικά. Η ρετινάλη, δηλαδή το retinal ή retinaldehyde, απέχει μόνο ένα βήμα από το ρετινοϊκό οξύ και θεωρείται πιο άμεση, με αντίστοιχα μεγαλύτερη πιθανότητα ερεθισμού. Τα ρετινοειδή συνταγής, όπως η τρετινοΐνη, είναι φάρμακα και δεν πωλούνται ως καλλυντικά.

Στις ετικέτες θα δείτε συχνά συγκεντρώσεις: 0,1%, 0,3%, 0,5%, 1%. Ο αριθμός από μόνος του λέει τα μισά. Μια εγκλεισμένη ρετινόλη σε 0,3% μπορεί να είναι πιο δραστική και πιο ανεκτή από μια ασταθή σε 0,5%, γιατί απελευθερώνεται σταδιακά. Αν ξεκινάτε τώρα, η λογική επιλογή είναι μια χαμηλή συγκέντρωση ή μια φόρμουλα που συνδυάζει ρετινόλη με καταπραϋντικά και ενυδατικά συστατικά.

Πώς χτίζεται η ανοχή, βήμα βήμα

• Εβδομάδες 1 και 2: εφαρμογή δύο βράδια την εβδομάδα, σε καθαρό και εντελώς στεγνό δέρμα.
• Εβδομάδες 3 και 4: τρία βράδια την εβδομάδα, αν δεν υπάρχει τσίμπημα ή ένταση.
• Από τον δεύτερο μήνα: κάθε δεύτερο βράδυ και, εφόσον το δέρμα το επιτρέπει, καθημερινά.
• Ποσότητα: όσο ένα μπιζέλι για όλο το πρόσωπο. Περισσότερο δεν σημαίνει καλύτερο.
• Τεχνική σάντουιτς: ενυδατική, μετά ρετινόλη, μετά πάλι ενυδατική, για πιο ευαίσθητα δέρματα.
• Αποφύγετε τη ζώνη γύρω από τα μάτια και τις γωνίες της μύτης, εκτός αν το προϊόν προορίζεται ειδικά γι' αυτές.

Η περίοδος προσαρμογής, γνωστή και ως retinization period, διαρκεί συνήθως δύο έως έξι εβδομάδες. Μπορεί να εμφανιστεί ελαφρύ ξεφλούδισμα, αίσθηση τραβήγματος, προσωρινή ερυθρότητα ή μια φάση με περισσότερες ατέλειες. Είναι αναμενόμενη προσαρμογή, όχι αλλεργία. Αν όμως υπάρχει έντονο κάψιμο, οίδημα ή πληγές, διακόψτε και ρωτήστε τον φαρμακοποιό ή τον δερματολόγο σας.

Τι δεν συνδυάζεται και γιατί μόνο βράδυ

Η ρετινόλη αποδομείται από το φως και τον αέρα, γι' αυτό μπαίνει το βράδυ και συσκευάζεται σε αδιαφανή ή αεροστεγή δοχεία. Την ίδια βραδιά καλό είναι να μην συνδυάζεται με απολεπιστικά οξέα AHA και BHA, με υπεροξείδιο του βενζολίου ή με άλλα δραστικά που ερεθίζουν, γιατί ο ερεθισμός προστίθεται. Μια απλή λύση είναι να τα εναλλάσσετε σε διαφορετικά βράδια. Ο συνδυασμός με νιασιναμίδη είναι από τους πιο βολικούς, γιατί η νιασιναμίδη καταπραΰνει και υποστηρίζει τον φραγμό. Η βιταμίνη C ταιριάζει καλύτερα το πρωί.

Το πιο σημαντικό βήμα δεν είναι η ίδια η ρετινόλη, είναι το αντηλιακό. Το δέρμα σε αγωγή με ρετινοειδή γίνεται πιο ευαίσθητο στην ηλιακή ακτινοβολία, και χωρίς καθημερινή προστασία ακυρώνετε αυτό που χτίζετε τη νύχτα. Επιλέξτε ένα αντηλιακό προσώπου υψηλού δείκτη κάθε πρωί, ακόμη και τον χειμώνα.

Αντενδείξεις στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό

Τα προϊόντα με ρετινόλη και γενικότερα με ρετινοειδή δεν συνιστώνται κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό. Η σύσταση αυτή είναι προληπτική και ισχύει και για τις καλλυντικές μορφές, ανεξάρτητα από συγκέντρωση. Αν είστε έγκυος, θηλάζετε ή σχεδιάζετε εγκυμοσύνη, σταματήστε τη χρήση και συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για εναλλακτικά συστατικά, όπως τα πεπτίδια, η νιασιναμίδη ή το bakuchiol.

Δημοφιλείς επιλογές

Στα δερμοκαλλυντικά ξεχωρίζουν ο ορός La Roche-Posay Retinol B3 και η σειρά La Roche-Posay Redermic Retinol, καθώς και η Vichy Liftactiv Retinol Specialist με την Vichy Liftactiv B3 για νυχτερινή χρήση. Η CeraVe Resurfacing Retinol απευθύνεται σε όσους θέλουν ήπια φόρμουλα με κεραμίδια, ενώ η Avène Hyaluron Activ Procedure δουλεύει με ρετινάλη. Για πιο εξοικειωμένους χρήστες υπάρχουν οι The Ordinary Retinol και The Ordinary Retinal, η SkinCeuticals Retinol και η Neostrata Skin Active. Από τις ελληνικές επιλογές, η Frezyderm Retinol και η Youth Lab Retinol Reboot καλύπτουν ορό, κρέμα νύχτας και μάσκες. Θα βρείτε αντίστοιχες φόρμουλες και στις κατηγορίες οροί ομορφιάς και αντιγήρανση.

Συχνές ερωτήσεις

Σε ποια ηλικία ξεκινάω ρετινόλη;

Δεν υπάρχει μαγικός αριθμός. Πολλοί ξεκινούν γύρω στα 25 με 30, όταν εμφανίζονται οι πρώτες λεπτές γραμμές, ενώ άλλοι τη χρησιμοποιούν νωρίτερα για την υφή του δέρματος. Σημασία έχει η αντοχή του δέρματος και όχι η ταυτότητα.

Πότε θα δω διαφορά;

Η υφή και η λάμψη βελτιώνονται συνήθως μέσα σε τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες. Για τις λεπτές γραμμές και τον τόνο χρειάζονται τρεις έως έξι μήνες συνεπούς χρήσης. Αν σταματήσετε, το δέρμα επανέρχεται σταδιακά στην προηγούμενη κατάστασή του.

Μπορώ να τη χρησιμοποιώ το καλοκαίρι;

Ναι, αρκεί να τηρείτε καθημερινά υψηλή αντηλιακή προστασία και να μειώσετε τη συχνότητα αν το δέρμα σας εκτίθεται πολύ στον ήλιο. Πολλοί προτιμούν να την περιορίσουν σε δύο βράδια την εβδομάδα τους καλοκαιρινούς μήνες.

Έχω ευαίσθητο δέρμα, αποκλείεται;

Όχι απαραίτητα. Ξεκινήστε από χαμηλή συγκέντρωση, με τεχνική σάντουιτς και μία φορά την εβδομάδα. Δείτε και τις προτάσεις για ευαίσθητη επιδερμίδα και συζητήστε το με τον φαρμακοποιό σας πριν ξεκινήσετε.

Ρετινόλη και αποτρίχωση ή αισθητικές πράξεις;

Σταματήστε τη χρήση τουλάχιστον τρεις έως πέντε ημέρες πριν από αποτρίχωση με κερί, peeling ή laser, και επανεκκινήστε όταν το δέρμα ηρεμήσει τελείως. Ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του επαγγελματία που κάνει την πράξη.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και αναφέρεται σε καλλυντικά προϊόντα. Δεν αντικαθιστά τη γνώμη του δερματολόγου ή του φαρμακοποιού σας. Σε εγκυμοσύνη, θηλασμό ή υπό δερματολογική αγωγή, συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας.