Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D, γνωστή και ως «η βιταμίνη του ήλιου», είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη που ο οργανισμός παράγει μέσω του δέρματος κατά την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, και προσλαμβάνει επίσης από τη διατροφή. Στο μεγαλύτερο μέρος της, η βιταμίνη D του οργανισμού προέρχεται από την ηλιακή σύνθεση, ενώ ένα μικρότερο μέρος προέρχεται από τρόφιμα και συμπληρώματα διατροφής.

Ο ρόλος της βιταμίνης D στον οργανισμό

Η βιταμίνη D συμβάλλει στη φυσιολογική απορρόφηση και αξιοποίηση του ασβεστίου και του φωσφόρου, στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων ασβεστίου στο αίμα, στη διατήρηση φυσιολογικών οστών, μυών και δοντιών, στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, και στην κυτταρική διαίρεση. Αυτοί είναι οι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας για τη βιταμίνη D βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 1924/2006. Η βιταμίνη D δεν διαθέτει εγκεκριμένο ισχυρισμό μείωσης κινδύνου συγκεκριμένων ασθενειών (όπως καρδιαγγειακή πάθηση, αυτοάνοσα νοσήματα ή λοιμώξεις).

Σύνθεση από τον ήλιο

Η ποσότητα βιταμίνης D που παράγεται από την ηλιακή έκθεση εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία, ο τύπος δέρματος, η εποχή, η γεωγραφική θέση και η χρήση αντηλιακού. Μικρή, μη παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο κατά τους θερινούς μήνες μπορεί συχνά να βοηθήσει στην κάλυψη μέρους των αναγκών, ωστόσο αυτό διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο.

Πηγές βιταμίνης D στη διατροφή

Λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλες), το μουρουνέλαιο, ο κρόκος αυγού, το συκώτι, καθώς και εμπλουτισμένα τρόφιμα όπως ορισμένα γαλακτοκομικά, δημητριακά και χυμοί πορτοκαλιού, αποτελούν διατροφικές πηγές βιταμίνης D.

Μορφές βιταμίνης D: D2 και D3

Η βιταμίνη D κυκλοφορεί σε δύο κύριες μορφές: την εργοκαλσιφερόλη (D2), φυτικής προέλευσης, και τη χοληκαλσιφερόλη (D3), που προέρχεται συνήθως από ζωικές πηγές (ή από λειχήνα σε vegan εκδοχές) και θεωρείται γενικά η πιο βιοδιαθέσιμη μορφή.

Πότε μπορεί να χρειάζεται συμπλήρωμα

Ομάδες με αυξημένο κίνδυνο ανεπαρκών επιπέδων βιταμίνης D περιλαμβάνουν άτομα με περιορισμένη έκθεση στον ήλιο, ηλικιωμένους, άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα σε βόρειες χώρες, εγκύους και θηλάζουσες. Μια εξέταση αίματος μπορεί να δείξει τα επίπεδα βιταμίνης D, σε συνεννόηση με τον φαρμακοποιό σας.

Προσοχή στη δοσολογία

Η βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή και αποθηκεύεται στον οργανισμό, γι' αυτό η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να είναι τοξική. Συμπτώματα υπερβολικής πρόσληψης μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, αδυναμία, και σε σοβαρές περιπτώσεις προβλήματα στα νεφρά, γι' αυτό ακολουθήστε πάντα τη συνιστώμενη δοσολογία και μη λαμβάνετε υψηλές δόσεις χωρίς συμβουλή του φαρμακοποιού σας.

Μορφές συμπληρωμάτων βιταμίνης D

Διατίθεται σε μαλακές κάψουλες, ταμπλέτες, μασώμενα δισκία, σταγόνες και σπρέϊ, με δοσολογίες που ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με το προϊόν και τον σκοπό χρήσης.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε βιταμίνη D2 και D3;

Η D2 προέρχεται από φυτικές πηγές, ενώ η D3 προέρχεται συνήθως από ζωικές πηγές (ή λειχήνα σε vegan μορφή) και θεωρείται γενικά πιο εύκολα αξιοποιήσιμη από τον οργανισμό.

Πόση βιταμίνη D χρειάζομαι καθημερινά;

Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τον τρόπο ζωής και άλλους παράγοντες. Συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό σας για την κατάλληλη δοσολογία στη δική σας περίπτωση.

Μπορώ να πάρω πολύ μεγάλη δόση βιταμίνης D;

Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να είναι τοξική, καθώς η βιταμίνη D αποθηκεύεται στον οργανισμό. Ακολουθήστε πάντα τη συνιστώμενη δοσολογία.

Χρειάζομαι εξέταση αίματος πριν πάρω συμπλήρωμα βιταμίνης D;

Δεν είναι πάντα απαραίτητο, αλλά μπορεί να καθοδηγήσει καλύτερα τη δοσολογία, ιδίως σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας. Συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό σας.

Πότε είναι η καλύτερη ώρα να πάρω βιταμίνη D;

Επειδή είναι λιποδιαλυτή, απορροφάται καλύτερα όταν λαμβάνεται με γεύμα που περιέχει λίπος, ανεξάρτητα ώρας της ημέρας.

Είναι κατάλληλη η βιταμίνη D3 για vegans;

Η κλασική D3 προέρχεται συχνά από λανολίνη (ζωική), αλλά υπάρχουν και vegan εκδοχές D3 από λειχήνα. Ελέγξτε την ετικέτα του προϊόντος.

* Ισχυρισμοί υγείας εγκεκριμένοι βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 1924/2006.